Kapalı mekanlarda geçen modern yaşam alışkanlıkları ve yetersiz güneş teması nedeniyle yaygınlaşan D vitamini eksikliği, kemik hastalıklarından kansere kadar pek çok ciddi sağlık sorununa zemin hazırlarken, uzman kontrolü olmadan yapılan bilinçsiz takviye kullanımı zehirlenme riskini beraberinde getiriyor.
İhtiyaç duyulan D vitamininin yüzde 90 ila 95’lik bölümü doğrudan güneş ışınlarıyla karşılanırken; somon, sardalye, süt, tereyağı, yumurta sarısı, brokoli, maydanoz ve yulaf gibi gıdalar bu ihtiyacın yalnızca yüzde 5 ila 10’unu sağlayabiliyor. Plazalarda ve kapalı alanlarda sürdürülen yaşam biçimi, pencere arkasından temas veya koruyucu krem kullanımı, beslenme desteği sağlansa dahi vücudun yeterli sentezi yapmasını engelliyor.
Eksikliğin Tetiklediği Hastalıklar ve Biyolojik Etkiler
Organizmada hormon benzeri işlevler üstlenen vitamin, bağırsaklardan kalsiyum emilimini artırarak kemik mineralizasyonunu sağlıyor, kalsiyum-fosfor dengesini ve kas-sinir sistemini düzenliyor. Yetersizliği durumunda osteomalazi ve kemik erimesi (osteoporoz) ortaya çıkarken; klinik araştırmalar Tip 1 diyabet, multipl skleroz, Crohn, romatoid artrit ile meme, prostat ve bağırsak kanseri riskinin arttığını gösteriyor. Hayvan deneyleri ise eksikliğin insülin salgısını bozarak obeziteye ve doğurganlığı düşürerek üreme sorunlarına yol açabildiğine işaret ediyor.
Yağda çözünen yapısı sebebiyle kontrolsüz takviye alımı kalsiyumun damar ve böbreklerde depolanmasına yol açarak hayati tehlike yaratabiliyor. Bulantı, kusma, kabızlık, kas-kemik ağrıları, kalp ritim bozukluğu ve böbrek yetmezliği gibi zehirlenme belirtilerine karşı yılda en az bir kez tahlil yapılması; doğal korunma içinse haftada 3-4 gün, 15-20 dakika süreyle kol içleri ve bacak ön yüzlerinin koruyucusuz güneşlendirilmesi gerekiyor.
