İran’da zorunlu örtünme kurallarına uymayarak çevrim içi konser veren müzisyen Parastoo Ahmadi ile ekibine verilen 74 kırbaç cezası, temyiz mahkemesince duruşmasız olarak onaylandı. Kum kentindeki yerel mahkemenin verdiği yurt dışı yasağı ve iki yıllık mesleki men kararı da üst mahkeme tarafından kesinleştirilmiş oldu.
Yirmi dokuz yaşındaki sanatçı, Aralık 2024 tarihinde YouTube üzerinden canlı yayımlanan dinletisinde kolsuz bir kıyafet tercih etmişti. Milyonlarca kullanıcıya ulaşan performansın ardından harekete geçen İran yargısı, gösterinin yasal düzenlemelere aykırı olduğu gerekçesiyle işlem başlattı. Haziran ayında sonuçlanan davada Ahmadi ile birlikte sekiz kişilik orkestra ve prodüksiyon çalışanına “müstehcen ve uygunsuz materyal yayımlayarak kamu ahlakını zedelemek” suçlaması yöneltildi.
Hukukçulardan ve Sanat Dünyasından Tepki
Temyiz sürecinin duruşma yapılmadan sonlandırılmasına tepki gösteren savunma makamı adına BBC’ye konuşan avukatlardan biri şu değerlendirmede bulundu:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Kararın emsal teşkil etmesi amacıyla sert tutulduğunu belirten avukat ayrıca şunları ifade etti:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Yargı kararına yönelik eleştiriler hızla artarken sürgündeki ünlü şarkıcı Googoosh, Instagram hesabından yaptığı paylaşımda şöyle dedi:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh ise “Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
diyerek tepkisini dile getirdi. Uluslararası Af Örgütü de açıklamasında “Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
vurguladı. Benzer bir uygulamayla Ocak 2024’te karşılaşan Kürt kökenli aktivist Roya Heshmati de sosyal medyada başörtüsüz fotoğraf paylaştığı için 74 kez kırbaçlanmıştı.
Mahsa Amini Sonrası Süreç
Ülkede 2022 yılında 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ahlak polisi nezaretinde yaşamını yitirmesiyle başlayan protestoların ardından çok sayıda kadın, kamusal alandaki kıyafet kısıtlamalarına karşı durmayı sürdürüyor. Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel ise denetimlere ilişkin açıklamasında, yaşanan bölgesel çatışmalar sebebiyle yetkililerin “şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
belirtti.
